Edmund Wacław Heldut-Tarnasiewicz

Oficer kawalerii Wojska Polskiego
17.07.1892 02.04.1952 Radom

Biografia

Edmund Wacław Heldut-Tarnasiewicz urodził się 17 lipca 1892 roku w Radomiu w rodzinie Jana i Wiktorii z Gajewskich. Ukończył gimnazjum w Radomiu (1909) oraz Szkołę Wawelberga i Rotwanda w Warszawie (1912). W roku 1912 podjął studia na Uniwersytecie w Gandawie (Belgia). Podczas studiów przez dwa lata działał w Związku Strzeleckim i 1 listopada 1912 wszedł w skład Plutonu Gandawskiego Kompanii Belgijskiej pod pseudonimem Heldut. W lipcu 1914 rozpoczął w Krakowie kurs instruktorski. Tam po wybuchu I wojny światowej przystąpił do Pierwszej Kompanii Kadrowej. Od 20 sierpnia 1914 służył w oddziale Władysława Beliny-Prażmowskiego, późniejszym 1 pułku ułanów Legionów Polskich. Od 5 lutego do 31 marca 1917 roku był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów. Kurs ukończył z wynikiem dostatecznym. Posiadał wówczas stopień wachmistrza. Latem tego roku, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Szczypiornie. W służbie legionowej używał pseudonimu Heldut, który w późniejszym czasie przyjął do swojego nazwiska. W 1918 podjął studia na Politechnice Warszawskiej.

U kresu wojny, w październiku 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Na początku listopada 1918 został skierowany do Chełma, gdzie formowane były szwadrony 1 pułku ułanów. Od 24 listopada był dowódcą plutonu tej jednostki – 8 stycznia 1919 przemianowanej na 1 pułk szwoleżerów – od 20 kwietnia 1919 dowódcą szwadronu. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, w trakcie której 5 września 1919 został ranny nieopodal folwarku Bogdanów, nad rzeką Dźwiną. Został mianowany porucznikiem kawalerii 1 maja 1920. Za czyny wojenne w szeregach 1 pułku szwoleżerów otrzymał krzyż Virtuti Militari V klasy.

Od 8 lipca 1920 służył w 16 pułku Ułanów Wielkopolskich, a dowódca mjr Ludwik Kmicic-Skrzyński wyznaczył go dowódcą 3 szwadronu. Na tym stanowisku walczył przeciwko bolszewikom (za służbę w 16 pułku otrzymał Krzyż Walecznych). Od 20 października 1920 był dowódcą szwadronu w 201 pułku szwoleżerów, od 24 stycznia do 1 września 1921 był przydzielony do Centralnej Szkoły Kawalerii w Grudziądzu, od 16 września 1921 był zastępcą dowódcy 3 pułku szwołerów w garnizonie Suwałki. Został awansowany do stopnia rotmistrza kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W jednostce w 1923 był p.o. instruktora jazdy, a w 1924 był p.o. kwatermistrza. Później odkomenderowany do szkolnictwa wojskowego: funkcjonował jako komendant szkoły podoficerskiej, następnie jako komendant Szkoły Podchorążych Rezerwy. Po odbyciu kursu w Centrum Wyszkolenia w Rembertowie od 4 czerwca do 18 października 1925, ponownie służył w 3 pułku szwoleżerów. Następnie został awansowany do stopnia majora kawalerii z dniem 1 stycznia 1927. Od grudnia 1927 do 1929 sprawował stanowisko komendanta Szkoły Podoficerów Zawodowych Kawalerii w Jaworowie. Został mianowany podpułkownikiem kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930. Od 1 lipca 1930 pełnił funkcję zastępcy dowódcy 4 pułku strzelców konnych Ziemi Łęczyckiej w Płocku. Później powrócił do 16 pułku ułanów, stacjonującego w Bygoszczy, w którym od 27 lutego 1932 pełnił funkcję dowódcy. W tym czasie został awansowany na pułkownika kawalerii z dniem 1 stycznia 1935. 26 stycznia 1935 w pałacu w Białowieży Prezydent RP Ignacy Mościcki nadał mu stopień pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 i 2. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. Razem z nim stopień pułkownika otrzymało tylko dwóch oficerów kawalerii. Z inicjatywy płk Heldut-Tarnasiewicza zostały wydane rodzinom poległych w walkach o niepodległość Polski ułanów legitymacje odznaki pamiątkowej. W lipcu 1939 został komendantem Szkoły Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu przy tamtejszym Centrum Wyszkolenia Kawalerii.

Po wybuchu II wojny światowej w okresie kampanii wrześniowej był dowódcą Ośrodka Zapasowego Suwalskiej i Podlaskiej Brygady Kawalerii (jego następcą na tej funkcji był gen. bryg. Wacław Jan Przeździecki). Był organizatorem i dowódcą Brygady Rezerwowej Kawalerii Wołkowysk, po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 uczestniczył w obronie Polski w walce z Armią Czerwoną (w tym od 21 września w obronie Grodna), po czym był internowany na terenie Litwy. Dzięki pomocy polskiego poselstwa w Kownie przedostał się przez Sztokholm do Francji. Przebywał w obozach wojskowych do czerwca 1940, następnie ewakuowany do Wielkiej Brytanii. 1 maja 1942 został przeniesiony do I Oficerskiego Baonu Szkolnego i wyznaczony na stanowisko oficera placu Kirkcaldy. Następnie pełnił służbę na stanowisku komendanta Szkoły Podchorążych Piechoty i Kawalerii Zmotoryzowanej w Szkocji, a później zastępcy dowódcy 10 Brygady Kawalerii Pancernej.

Po zakończeniu wojny pozostał na emigracji. W 1947 powrócił do Polski, do Lublina. Pracował w Izbie Przemysłowo-Handlowej. Był rozpracowywany przez Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Lublinie. Zmarł 2 kwietnia 1952. Jego prochy zostały pochowane w Lublinie.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Krzyż Srebrny Virtuti Militari nr 2091 (1931, 30 czerwca 1921) [V klasa]
Krzyż Walecznych czterokrotnie
Krzyż Niepodległości (1931)
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1937)
Złoty Krzyż Zasługi (1928)

Ciekawostki

Podczas studiów w Gandawie działał w Związku Strzeleckim i przyjął pseudonim Heldut.
W lipcu 1939 został komendantem Szkoły Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu.
Po agresji ZSRR na Polskę brał udział w obronie Grodna, później był internowany na Litwie i ewakuował się do Wielkiej Brytanii.

Udostępnij