Julian Kaniewski

Izrael Ajzenman, później znany jako Julian Kaniewski, urodził się w Radomiu w ubogiej rodzinie żydowskiej. Był analfabetą, a następnie samoukiem; w młodości pracował jako tragarz. W latach 1930–1932 był członkiem KZMP i od 1932 w KPP. W 1933 został sekretarzem komórki partyjnej w Radomiu i przewodniczącym miejscowego oddziału związku transportowców. Mimo kar sądowych w II RP kontynuował działalność komunistyczną.

Podczas działań wojennych we wrześniu 1939 wydostał się z radomskiego więzienia i przystąpił do organizowania w Radomiu komitetu rewolucyjnego (rewkomu). W 1940 trafił do radomskiego getta, a w 1942 został aresztowany przez policję żydowską i uwolniony przez byłych członków KPP. Został zastępcą dowódcy grupy partyzanckiej GL, w której wkrótce nadzorował radomską GL Antoni Grabowski; jesienią 1942 Ajzenman został wyznaczony na dowódcę oddziału GL Lwy. Grupa była denuncjowana Niemcom; nie mogła też liczyć na pomoc chłopów ze względu na udział Żydów.

22 stycznia 1943 oddział ten pod osobistym dowództwem Julka dokonał napadu na Drzewicę, podczas którego zamordowano siedem osób, w tym dyrektora Gerlach Augusta Kobylańskiego i aptekarza Stanisława Makomaskiego wraz z pięciu członków NSZ. Po rozbiciu GL Lwy pod Stefanowem przez NSZ 22 lipca 1943 Ajzenman uprawiał bandytyzm na własną rękę, za co otrzymał od dowództwa GL wyrok śmierci, który jednak nie został wykonany. Jesienią 1944 podjął współpracę z sowiecką grupą desantową NKWD Nitra jako jej kierownik polityczny i terenowy. Owiany był złą sławą, również wśród członków AL, o czym 16 stycznia 1945 poinformował go komendant Obwodu AL Józef Małecki Sęk.

W 1945 został funkcjonariuszem PUBP w Końskich, a następnie od 18 marca 1945 był komendantem ochrony Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Poznaniu (na stanowisku etatowym starszego referenta Sekcji II Wydziału I WUBP). W maju 1945 wszczęto przeciw niemu śledztwo; 1 listopada 1945 został dyscyplinarnie zwolniony ze służby. Został aresztowany; podczas pobytu w więzieniu na Mokotowie donosił na współwięźniów Józefowi Różańskiemu. 17 sierpnia 1946 wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie został skazany na 3 lata więzienia w zawieszeniu na 5 lat; 26 marca 1947 darowano mu karę w całości. Po wyjściu z więzienia zmienił nazwisko na Julian Kaniewski i pracował kolejno w Polskim Radiu w Warszawie (do 1948), w Centralnym Zarządzie Przemysłu Mięsnego (do 1950), jako naczelnik wydziału ochrony w Głównym Urzędzie Pomiaru Kraju (do 1952), w Polskiej Akademii Nauki jako wartownik (do 1954) oraz w Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowej w Lublinie jako komendant okręgowy Służby Ochrony Kolei, od 1960 na stanowisku starszego radcy. W 1960 wydalono go z PZPR, a w 1962 ponownie przyjęto.

Odznaczenia: Order Krzyża Grunwaldu III klasy.