Tuwja Friedman

Żydowski działacz, łowca nazistów
23.01.1922 13.01.2011 Radom

Biografia

Urodził się w 1922 roku w Radomiu w rodzinie drukarza. Podczas II wojny światowej został umieszczony w Obozie Pracy dla Żydów przy ul. Szkolnej, gdzie Żydzi zmuszani byli do pracy w fabryce broni. W czerwcu 1944 roku, wykorzystując system kanalizacyjny, udało mu się zbiec z obozu, razem z kolegą.

W 1945 roku zmienił nazwisko na Tadeusz Jasiński i został oficerem śledczym KBW w więzieniu w Gdańsku. Podczas urlopu dopuścił się napaści rabunkowej w Radomiu i zdołał zbiec z miejsca zdarzenia. Następnie opuścił Polskę.

W latach 1946–1952 pracował dla Hagany, ścigając nazistów, i jako dyrektor w wiedeńskim Żydowskim Centrum Dokumentacji Historycznej (Jüdische Historische Dokumentation), współpracując ściśle z założycielem instytutu Szymonem Wiesenthalem (1908–2005).

Następnie wyjechał do Izraela, gdzie po pewnym okresie pracy dla instytutu Jad Waszem, w 1957 roku założył Institute of Documentation for the Investigation of Nazi War Crimes. Prowadząc instytut kontynuował poszukiwanie nazistowskich zbrodniarzy i wywierał naciski na rządy wielu państw, doprowadzając do ich ekstradycji. Przyczynił się do ujęcia i osądzenia 250 zbrodniarzy, m.in. Adolfa Eichmanna. Informacje zgromadzone przez instytut posłużyły jako dowody w procesie Adolfa Eichmanna w latach 1961–62.

Był żonaty z Anną, z którą miał syna.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Ujęcie i osądzenie 250 nazistowskich zbrodniarzy, m.in. Eichmanna
Założył Institute of Documentation for the Investigation of Nazi War Crimes w Izraelu (1957)
Dyrektor Żydowskiego Centrum Dokumentacji Historycznej w Wiedniu (Jüdische Historische Dokumentation) i współpraca z Szymonem Wiesenthalem
Dostarczył dowody użyte w procesie Eichmanna (1961–1962)

Ciekawostki

Zmienił nazwisko na Tadeusz Jasiński w 1945 roku podczas śledztw w KBW.
Po wojnie pracował dla Hagany, a następnie założył instytut w Izraelu (1957).
Informacje zgromadzone przez instytut posłużyły w procesie Eichmanna (1961–62).

Udostępnij