Wanda Grabińska-Woytowicz
Biografia
Wanda Grabińska-Woytowicz urodziła się w Radomiu 6 czerwca 1902 roku. Dzieciństwo i wczesną młodość spędziła w Radomiu. Edukację kilkukrotnie przerywała z powodu złego stanu zdrowia. W 1924 roku zdobyła dyplom uniwersytecki na wydziale prawa Uniwersytetu Warszawskiego, po czym została aplikantką sądową. Aktywnie działała w Towarzystwie Opieki nad Więźniami Patronat.
W 1927 roku złożyła podanie o nominację sędziowską. Po 18 miesiącach podanie rozpatrzono pozytywnie i 6 marca 1929 roku została asesorem sądowym. Tym samym Grabińska została pierwszą kobietą sędzią w Polsce. Od 1930 roku była delegatem rządu w Komisji Spraw Społecznych Ligi Narodów, w której przede wszystkim zaangażowała się w stworzenie zbioru reguł dla sądów ds. nieletnich, zakładów wychowawczych i organów pomocniczych. Od 30 września 1929 sprawowała urząd sędziego sądu grodzkiego w Warszawie ds. nieletnich. W październiku 1932 złożyła rezygnację z urzędu i została zwolniona dekretem prezydenta RP. Po rezygnacji ze stanowiska sędziego objęła posadę radcy w Ministerstwie Opieki Społecznej. Zajmowała się przede wszystkim tematyką nieletnich i ochroną praw kobiet. Opowiadała się za stworzeniem domów poprawczych dla dziewcząt, gdyż skazane wyrokiem sądu dziewczęta trafiały bezpośrednio do więzienia (domy poprawcze przyjmowały wówczas wyłącznie chłopców). Jako specjalistka w tej dziedzinie, została poproszona o przygotowanie hasła nieletni w Encyklopedii Podręcznej Prawa Karnego pod redakcją Wacława Makowskiego tom 3, s. 1012–1061.
W 1928 była członkinią Rady Naczelnej Narodowej Organizacji Kobiet. W maju 1929 została przewodniczącą komitetu organizacyjnego związku kobiet z wyższym wykształceniem prawniczym w Polsce jako oddziału Federation Internationale des Femmes Avocats et Diplomes en Droit w Paryżu. Była jedną z założycielek i członkinią zarządu Polskiego Związku Kobiet z Wykształceniem Prawniczym (1929), była aktywną członkinią Międzynarodowej Federacji Kobiet Zawodów Prawniczych i Międzynarodowego Zrzeszenia Sędziów dla Nieletnich. Należała także do Polskiego Stowarzyszenia Kobiet z Wyższym Wykształceniem.
Od 19 maja 1931 do 17 września 1946 (rozwód) była pierwszą żoną Bolesława Woytowicza, kompozytora i pianisty. W 1947 roku wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Zmarła 15 czerwca 1980.